CHUYỆN XẢY RA Ở MỘT XÃ!!!

Phan Thuý Hà 

Ba tên phản động hàng đầu của xã Bùi Xá là Trần Yến, Nguyễn Oánh, Đặng Yên.

Ba tên cộng sản 1930-1931, bị Pháp đưa vào nhà lao bảy năm, trong Ban Mê Thuột. Chúng chui vào đảng để phá hoại cách mạng.

Bắn.

Tên đầu sỏ số 1: Trần Yến. Là cha của nhân vật Trần Văn Dung. Chết sau 10 ngày bị tra tấn, bỏ đói, chưa kịp bắn. Lấp rồi, mẹ con mới được báo. Khi cất mộ, thấy dây thừng ở cổ. Dây thừng lôi xác từ xóm Trúc ra bờ sông sau đình Làng Khê.

Tên đầu sỏ số 2: Nguyễn Oánh. Bắn 5 phát mới chết. Cổ bị lìa một nửa. Bà Chắt Hinh (vợ) phải dùng chạc mụi (dây thừng) tròng nốt nửa phần cổ lôi đi chôn. Máu cứ chảy chảy. Đi được hai chục mét, bà Chắt Hinh ngất. Người ta dội nước vào mặt, bà tỉnh lại, lôi thêm hai chục mét, lại khuỵ xuống, người ta lại dội nước vào mặt bà. Mấy lần như thế thì lôi được đến cái hố đào sẵn bên hố xí. Họ ném cho một cái chiếu rách để quấn lại. Bà lại ngất tiếp. Thằng con còn rất bé, kêu khóc, mẹ ơi đừng chôn cậu, con sợ.

Hai mẹ con bị đuổi ra mé làng. Bắt cua ăn sống, vì không có diêm châm lửa. Trong căn lều, trời rét, người mẹ cho con nằm trên bụng, vơ lá tre nằm lót cho ấm.

Thằng bé qua được chết đói nhờ những con cóc con nhái.

Tên đầu sỏ số 3: Đặng Yên. Để kết tội chết, một vụ án giết người được dựng ra: Đặng Yên giết một phụ nữ miền Nam tập kết đang đi trên đê. Những thợ đấu đứng lên mô tả cảnh giết rùng rợn đến nỗi sau này đi qua địa điểm giết người tưởng tượng đó bác Trần Văn Dung vẫn rờn rợn.

Bắn xong, ông Đặng Yên gục xuống, không thấy máu phun ra, bởi khi đó thân người ông đã như que củi.

—-

Xong. Tuyên bố ba ông bị oan. Được công nhận cán bộ tiền khởi nghĩa, được hưởng tiền chế độ. Ông Nguyễn Oánh được là liệt sỹ. Thằng bé ăn cóc nhái mà sống năm xưa nay là con liệt sỹ, được sang Ba Lan học.

—-

Xã Bùi Xá còn có chị gái của ông Lê Văn Thiêm: bà Cửu Hối. Bà không phải đảng viên nên không bị đưa vào diện bắn, chỉ đưa vào trại giam.

Xã Bùi Xá là quê nhà của hoạ sĩ, điêu khắc Điềm Phùng Thị. Cha của bà là cụ Án Cần bị giam chết đói tại nhà. Con trai cụ là Phùng Duy Phiên, cán bộ trung đoàn đầu tiên khi kháng chiến bắt đầu.

Bùi Xá là xã khá giả của huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh bấy giờ - kinh tế, văn hoá, giáo dục. Thầy giáo Phong, thầy giáo Cơ chết đói và chết trong trại giam. Thầy giáo Trị bị đuổi dạy. Anh Cưu Thiêm cháu nhà quan tự tử. Bà Đoàn Phương tự tử. Anh Viên bị giam chết đói.

Đó là chuyện xảy ra ở một xã.

Tố Ngọc Trần st